Odżywianie, ruch, uroda i codzienna profilaktyka

Metoda na zdrowie Baza wiedzy
Menu

Uroda

Ochrona włosów przed ciepłem: 5 wskazówek przy stylizacji

Ochrona włosów przed ciepłem: niższa temperatura, suszarka z 15 cm, środek termoochronny, suche włosy przy prostownicy i przerwy. Sprawdź, co mówią badania.

Kobieta w szlafroku w jasnej łazience suszy długie, odsączone ręcznikiem włosy suszarką trzymaną w pewnej odległości, na blacie grzebień
Obraz wygenerowany przez AI

Jak ciepło uszkadza włos

Włos składa się głównie z keratyny, a zewnętrzną warstwę tworzy łuska. Według badania laboratoryjnego z 2019 roku z użyciem prostownicy urządzenia cieplne mogą uszkadzać łuskę i korę włosa, a w obserwacji mikroskopowej ciepło uszkodziło łuskę. W analizie termicznej włosów niepoddanych wcześniej zabiegom temperatura denaturacji, czyli trwałej zmiany struktury białka, wyniosła 237 °C, a gazowe produkty rozkładu wykrywano już od 200 °C. To nie jest więc temperatura bezpieczna dla włosów. Autorzy podkreślają znaczenie kontroli temperatury podczas zabiegów z użyciem ciepła. Autorzy innego badania laboratoryjnego piszą, że prostownice pracują w temperaturach powyżej 200 °C i mogą znacząco uszkadzać keratynę włosa; po działaniu ciepła włosy gorzej zatrzymywały wodę i częściej łamały się podczas rozczesywania.

Przegląd dermatologiczny z 2015 roku dodaje dwie obserwacje. Ciepło rozkłada reszty tryptofanu, przez co białe włosy żółkną, a rozjaśniane ciemnieją. Po zabiegach cieplnych z dodatkiem tłustych preparatów włosy łatwiej się rozczesują, ale po umyciu i usunięciu lipidów wysychają i wychodzi na jaw uszkodzenie. Gładkość tuż po stylizacji nie jest więc dowodem, że włosom nic się nie stało.

Ogólne zasady mycia, odżywki i rozczesywania znajdziesz w tekście o codziennej pielęgnacji lśniących włosów. Poniżej tylko to, co dotyczy ciepła.

1. Niższa temperatura i ruch narzędzia

Amerykańska Akademia Dermatologii (AAD) radzi używać najniższego ustawienia ciepła i ograniczać czas, przez jaki gorący grzebień lub lokówka dotyka włosów. Dobrze pokazuje to badanie na pasmach włosów z 2011 roku. Pasma suszono 30 razy, a ich temperatura wyniosła 47 °C przy odległości 15 cm (60 sekund), 61 °C przy 10 cm (30 sekund) i 95 °C przy 5 cm (15 sekund). Powierzchnia włosów ulegała tym większemu uszkodzeniu, im wyższa była temperatura.

Praktyczny wniosek: nie zaczynaj od najwyższego ustawienia i nie zatrzymuj narzędzia w jednym miejscu. Badania laboratoryjne nie wskazują bezpiecznej temperatury prostownicy, więc zacznij od najniższej, przy której włosy dają się ułożyć, i nie powtarzaj kilku przejść po tym samym paśmie.

2. Odległość suszarki i odsączenie ręcznikiem

Autorzy badania z 2011 roku zwracają uwagę, że temperatura wylotu suszarki jest stała, ale rośnie, gdy suszarka zbliża się do włosów. Przed suszeniem pasma były delikatnie osuszane ręcznikiem. AAD zaleca owinąć mokre włosy ręcznikiem lub koszulką, żeby wchłonęły wodę, bo szorstkie pocieranie może je uszkodzić.

Wynik badania jest mniej oczywisty, niż mogłoby się wydawać. Suszarka z odległości 15 cm w ciągłym ruchu uszkadzała włosy mniej niż suszenie naturalne, choć powierzchnię uszkadzała bardziej. Uszkodzenie „kleju” między komórkami włosa wystąpiło tylko w grupie suszonej bez suszarki. Autorzy przypuszczają, że dłuższy kontakt z wodą może szkodzić bardziej niż sama temperatura suszenia. Nie ma więc powodu, by w ramach ochrony przed ciepłem zostawiać włosy mokre na wiele godzin.

3. Środek termoochronny: co wiadomo

Według AAD przed stylizacją warto użyć środka chroniącego włosy przed ciepłem. Przegląd z 2015 roku wskazuje na polimery silikonowe, które mogą ponownie sklejać uniesione łuski i zapobiegać uszkodzeniom cieplnym. W laboratoryjnym badaniu prostownicy włosy poddane wcześniej działaniu wybranych polimerów łamały się rzadziej i lepiej odzyskiwały wilgoć oraz zatrzymywały wodę.

Dowody są jednak ograniczone. Autorzy pracy o polimerach pracują w firmie chemicznej, a wskazane prace dotyczą pasm włosów i badań w laboratorium, a nie dużych badań z udziałem osób, które używają takich środków na co dzień. Dlatego traktuj środek termoochronny jako dodatek, a nie zgodę na wyższą temperaturę. W jednej z prac autorzy zalecali przy prostownicy suchy preparat z lotnym rozpuszczalnikiem zamiast wodnego, ale wszystkie te wnioski dotyczą warunków laboratoryjnych.

4. Nie prostuj mokrych włosów

Wilgotne włosy w kontakcie z gorącym narzędziem to sytuacja opisana zarówno w badaniach laboratoryjnych, jak i w opisach przypadków. Przegląd z 2023 roku obejmujący 11 opisów przypadków definiuje włosy bąbelkowate jako nabytą nieprawidłowość z pęcherzykami powietrza w łodydze włosa, zwykle spowodowaną ciepłem. Większość opisanych osób to kobiety w średnim wieku, które używały gorącego narzędzia do suszenia lub stylizacji mokrych włosów. Według serwisu DermNet takie pęcherzyki cienią korę i prowadzą do łamania się łodygi, a uszkodzenie często wywołuje suszarka.

W jednej z prac o stylizacji cieplnej autorzy ocenili, że prostownicy najlepiej używać na suchych włosach, bo uszkodzenia chemiczne są takie same, a strukturalne znacznie większe, gdy włosy są mokre. W przeglądzie z 2023 roku postępowanie w opisanych przypadkach polegało na zaprzestaniu używania gorących narzędzi. Przed prostownicą lub lokówką włosy powinny więc być całkowicie suche.

5. Rzadziej, z przerwami i z odżywką

AAD zaleca, by gorących narzędzi używać rzadziej, najlepiej raz w tygodniu lub jeszcze rzadziej, a gdy to możliwe, pozwolić włosom wyschnąć na powietrzu. Gładkość po preparatach z dodatkiem lipidów bywa pozorna: według przeglądu z 2015 roku po ich zmyciu włosy wysychają i uszkodzenie wychodzi na jaw. Odżywkę po myciu stosuj zgodnie z zasadami z tekstu o pielęgnacji. Jeśli planujesz też nowe cięcie, jego dobór opisuje tekst o fryzurze do kształtu twarzy.

Bezpieczeństwo skóry i dzieci

Gorące narzędzia parzą. Według brytyjskiej organizacji Electrical Safety First prostownica potrafi stygnąć do 40 minut po wyłączeniu, a skóra dzieci bywa nawet 15 razy cieńsza niż skóra dorosłych. Organizacja zaleca odłączać narzędzie od prądu po użyciu, odkładać je do ostygnięcia na powierzchni odpornej na ciepło i przechowywać poza zasięgiem dzieci. Nie zostawiaj więc włączonej prostownicy ani lokówki bez nadzoru, a po użyciu odłóż je tam, gdzie dziecko nie sięgnie.

Po oparzeniu brytyjska służba zdrowia (NHS) radzi trzymać oparzone miejsce pod chłodną bieżącą wodą przez 20 minut i nie smarować go kremami, olejami ani masłem. Oparzenia bardzo rozległe lub głębokie należą według NHS do przypadków wymagających pilnej pomocy; w nagłych przypadkach zadzwoń pod numer 112. Przy oparzeniu u dziecka skontaktuj się z lekarzem.

Przykład: narzędzie, ryzyko, ograniczanie

Poniższa tabela to przykład redakcji zbudowany z zacytowanych badań i zaleceń AAD. Nie zastępuje porady lekarza.

Przesuń tabelę, aby zobaczyć wszystkie kolumny →

NarzędzieRyzykoJak ograniczyć
SuszarkaIm bliżej włosów, tym wyższa temperatura i silniejsze uszkodzenie łuskiOdległość ok. 15 cm, ruch, niskie lub średnie ustawienie
ProstownicaTemperatury powyżej 200 °C, uszkodzenie keratyny i łamliwośćNajniższa skuteczna temperatura, suche włosy, raz w tygodniu lub rzadziej
Lokówka i gorący grzebieńDługi kontakt z tym samym pasmemKrótki czas kontaktu, najniższe ustawienie
Dowolne narzędzie na mokrych włosachPęcherzyki powietrza w łodydze, łamanieNajpierw odsączyć i wysuszyć włosy

Kiedy iść do dermatologa lub lekarza

AAD zaznacza, że pielęgnacja może nie być przyczyną problemu, a wizyta u dermatologa jest szczególnie ważna, gdy niepokoi cię przerzedzenie lub wypadanie włosów. Zgłoś się do lekarza rodzinnego lub dermatologa, jeśli włosy łamią się mimo zmiany nawyków, wypadają nagle lub w ogniskach albo skóra głowy piecze lub boli po stylizacji. Więcej o przyczynach wypadania, w tym związanych z chorobami przewlekłymi, przeczytasz w tekście o wypadaniu włosów, a o sytuacji u mężczyzn w tekście o wypadaniu włosów u mężczyzn.

Najczęstsze pytania (FAQ)

Jaka temperatura prostownicy jest bezpieczna dla włosów?

Badania laboratoryjne nie wskazują bezpiecznej wartości. Wiadomo tylko, że urządzenia pracujące powyżej 200 °C mogą znacząco uszkadzać keratynę, a AAD radzi wybierać najniższe ustawienie. Zacznij od najniższej temperatury, która pozwala ułożyć włosy.

Czy suszarka jest gorsza od suszenia naturalnego?

Niekoniecznie. W badaniu na pasmach suszarka z 15 cm w ciągłym ruchu uszkadzała włosy mniej niż suszenie naturalne, choć powierzchnię uszkadzała bardziej. Gorsza jest suszarka trzymana blisko, bo temperatura rośnie wraz ze zbliżaniem.

Czy środek termoochronny w pełni chroni włosy?

Dowody są ograniczone. Przeglądy i badania laboratoryjne sugerują ochronę przez polimery i silikony, ale nie zastępuje ona niższej temperatury i przerw w stylizacji.

Czy można prostować włosy lekko wilgotne?

Autorzy cytowanej pracy radzą stosować prostownicę na włosach suchych, bo przy mokrych uszkodzenia strukturalne są większe. Najbezpieczniej dokładnie wysuszyć włosy przed użyciem gorącego narzędzia.

Jak często można używać gorących narzędzi?

AAD zaleca, by robić to najlepiej raz w tygodniu lub rzadziej.

← Więcej: Uroda

Czytaj więcej